امّا اينكه مؤلّف در ابتداى اين جمله گويد « و بوقتى كه در پاى لمّسر بودم بر هوس مطالعهء كتابخانه كه صيت آن در اقطار شايع بود عرضه داشتم الخ » بدان مناسبت است كه قلعهء الموت ابتدا از تسليم شدن امتناع نمود و هولاكو شاهزاده بلغاى را بمحاصرهء آن بگذارد و خود بمحاصرهء لمّسر رفت و در اثناء محاصرهء لمّسر بود كه الموت از در صلح درآمده تسليم گرديد و مغولان بغارت مشغول شدند و در اين موقع بود كه جوينى از ترس اينكه مبادا كتابخانهء مشهور آن قلعه بكلّى تلف و عرضهء نهب و غارت گردد از هولاكو اجازه خواسته بمعاينهء كتابخانه رفت و باقى حكايت مشهور است ، حاشيه در خصوص آل جستان ( 81 ) ص 271 س 2 ، « ملوك ديلم را كه ارجستان گفتندى » ، . در حاشيهء ذيل صفحات گفتيم كه تقريبا بنحو قطع و يقين كلمهء « ارجستان » با ساير نسخه بدلهاى آن‌كه در جميع نسخ همه فاسد و محرّف است از قبيل ارچستان ، ارحستان ، ارحسيان ، ارحسفان ، احسان ، كرجستان ، همه بدون شبهه تصحيف « آل جستان » يا « جستان » بايد باشد ، و آل جستان « 1 » شعبهء بوده‌اند از ملوك ديلم كه قبل از ديالمهء بزرگ يعنى آل بويه در قرن دوّم و سوّم تا اوايل قرن چهارم هجرى در نواحى كوهستانى رودبار الموت و طالقان و سواحل شاهرود و سفيدرود امارتى كوچك و محلّى داشته‌اند و برحسب

--> ( 1 ) احمد منينى شارح تاريخ يمينى در ج 2 ص 7 از كتاب مزبور بدون شك بنقل از شرّاح قديم يمينى مانند صدر الأفاضل و نجاتى و كرمانى و غيرهم كه اقوال ايشان قطعا مؤسّس براساس صحيحى بوده است اين كلمه را جستان بفتح جيم و سكون سين مهمله و تاء مثنّاة فوقيّه و نون ضبط كرده و گويد از اعلام ديالمه است ، و در فرهنگ انجمن آرا نيز اين كلمه به همين نحو جستان بفتح جيم بر وزن دستان ضبط شده است ، ولى در تاريخ طبرى طبع ليدن اين كلمه در اغلب موارد بضبط قلم ندانستم از روى چه مأخذى جستان بضمّ جيم حركت گذارده شده است ،